106. Książki na wakacje
12 lipca 2014 r.

Są depesze, na które pomysły chodzą mi po głowie całe lata, zanim zostaną napisane. Czasem dany temat musi po prostu dojrzeć, a czasem zwyczajnie nie czuję się kompetentny, by się nim zająć. W tym drugim przypadku konieczna jest pomoc z zewnątrz. Nie inaczej sprawa ma się z dzisiejszym tekstem.

Błażeja i Magdę Popławskich poznałem na Wybrzeżu Kości Słoniowej. Przyjechali tam zbierać materiały do książki „Gorzka Czekolada”. Kolejne spotkania nastąpiły już w Polsce. Przy okazji ostatniego z nich prosiłem Błażeja o tytuły, jego zdaniem, najlepszych książek o Afryce. Ten nie tylko stworzył listę top-10 polskiego reportażu (kolejność alfabetyczna wg autorów), ale i każdy z nich opatrzył krótkim komentarzem. Z czystym sumieniem polecam osobom, które ten temat interesuje i szukają na wakacje ciekawej lektury. No bo czym byłby urlop bez przynajmniej jednej książki w tygodniu?

  • Olgierd Budrewicz, Równoleżnik zero, PWN, Warszawa 2010
    uznawana za całokształt reportaży o Afryce; najczęściej wznawiana z jego książek; ciekawsze są krótsze teksty o miastach i kryzysach ekologicznych w Afryce, ale one wchodziły do większych zbiorów.

 

 

 

 

  • Arkady Fiedler, Madagaskar okrutny czarodziej, Iskry, Warszawa 1982
    protoplasta Cejrowskiego tylko lepszy o niebiosa językowo, wzór sentymentalnej narracji o Afryce: kobiety, motyle – okiem estety i mitomana.

 

 

 

 

  • Wojciech Jagielski, Nocni wędrowcy, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2009
    przełom w twórczości; wybitny reportaż o dzieciach żołnierzach w Ugandzie.

 

 

 

 

  • Wojciech Jagielski, Trębacz z Tembisy. Droga do Mandeli, Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, Kraków 2013
    książka, której Jagielski nie mógł nie napisać; rozprawa z fatum reporterskim.

 

 

 

 

  • Ryszard Kapuściński, Heban, Spółdzielnia Wydawnicza Czytelnik, Warszawa 2010
    najważniejszy polski reportaż o Afryce, podsumowanie spojrzenia RK na Czarny Ląd.

 

 

 

 

  • Ryszard Kapuściński, Cesarz, Spółdzielnia Wydawnicza Czytelnik, Warszawa 1999
    uniwersalny moralitet o władzy, metaforyczny i poetycki.

 

 

 

 

  • Adam Leszczyński, Naznaczeni. Afryka i AIDS, Trio, Warszawa 2003
    pierwsze w Polsce studium na ten temat; obiecujące początki dziś już renomowanego reportera.

 

 

 

 

  • Kazimierz Nowak, Rowerem i pieszo przez Czarny Ląd. Listy z podróży afrykańskiej z lat 1931-1936, Sorus Wydawnictwo i Drukarnia Cyfrowa, Poznań 2011
    inspirator, szaleniec, ułańska fantazja na Czarnym Lądzie.

 

 

 

 

  • Małgorzata Szejnert, Dom żółwia. Zanzibar, Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, Kraków 2011
    mistrzyni reportażu w starciu z tematyką afrykańską; mikrokosmos Afryki Wschodniej.

 

 

 

 

  • Wojciech Tochman, Dzisiaj narysujemy śmierć, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2010
    trudny i generujący sprzeczne emocje reportaż o Rwandzie.

 

 

 

 

 

Ja ze swej strony chciałem dodać jeszcze dwa tytuły. Kiedy pokazałem kiedyś Błażejowi swój świeży nabytek – nowiutkie wydanie Przygód Koziołka Matołka i Awantur i wybryków małej małpki Fiki Miki, zamiast spodziewanej salwy śmiechu, usłyszałem: „O, materiały źródłowe do mojego doktoratu”… Okazuje się, że książki te przez dekady kształtowały wyobrażenie Polaków o Afryce. Kto nie czytał, niech się nawet nie przyznaje, tylko szybko biegnie do księgarni by uzupełnić braki w edukacji.